czarna rzepa

Czarna rzepa – Właściwości, działanie, skutki uboczne, zastosowanie i przeciwwskazania

Czarna rzepa, czy też czarna rzodkiew, to wciąż zbyt rzadko obecne na naszych stołach warzywo pełne cennych właściwości. W czarnej rzepie, która podnosi odporność, jest wysoka zawartość składników odżywczych. Dzięki temu jest skutecznym pogromcą bakterii, wirusów i grzybów.

W bulwach czarnej rzepy znajdują się witaminy, minerały, błonnik i antyoksydanty. Jest ona bogata w korzystne dla zdrowia substancje, takie jak inulina, związki siarkowe, olejki eteryczne i kwas foliowy. Często jest stosowana jako naturalny środek leczniczy, który zwiększa wydzielanie soków trawiennych, ma silne właściwości moczopędne, jest dobry w chorobach górnych dróg oddechowych i w kuracjach leczących anemię oraz poprawiających stan naszej skóry. Warto jeść czarną rzodkiew jak najczęściej, choćby trzy razy w tygodniu.

To jedna z najstarszych roślin uprawianych przez ludzi.

Czarna rzodkiew spokrewniona jest z tradycyjną biało-czerwoną rzodkiewką. Niegdyś rosła dziko w Europie, na Bliskim Wschodzie, w Azji oraz Afryce Północnej. Spożywali ją już starożytni Egipcjanie. Czarną rzepę podawano wraz z czosnkiem i cebulą robotnikom budującym piramidy w Egipcie, co zresztą potwierdza jedna z inskrypcji na piramidzie Cheopsa. Czarna rzodkiew uważana była wtedy za produkt dodający siły robotnikom do pracy.

Czarną rzepę w medycynie ludowej stosowano powszechnie w kuracjach na anemię. W średniowieczu odgrywała ważną rolę w żywieniu ludności, ale w XIX wieku jej popularność zmniejszyła się na rzecz ziemniaków.

Rośnie na wszystkich glebach, ale tylko z tych głębokich gleb rzepa jest delikatna, soczysta i pełna największej ilości składników mineralnych. Czarna rzepa w stanie dzikim występuje dość powszechnie jeszcze na wybrzeżach Morza Śródziemnego (w Polsce znamy tylko jej odmiany uprawne).

czarna rzepa

Czarna rzepa – właściwości

Korzeń czarnej rzodkwi – bulwa pokryta czarną skórką, pod którą kryje się biały miąższ o ostrym smaku – ma walory zarówno odżywcze, jak i właściwości lecznicze.

Czarna rzepa jest bogata w witaminy i minerały, a także błonnik i przeciwutleniacze. Właściwości zdrowotne czarnej rzepy to m.in.:

  • wspomaganie trawienia dzięki wysokiej zawartości błonnika,

  • poprawa wyglądu skóry i włosów dzięki zawartości witamin A, C i E,

  • obniżanie poziomu cukru we krwi dzięki zawartości inuliny,

  • wzmacnianie układu odpornościowego (zawiera witaminę c),

  • wspomaganie detoksykacji wątroby dzięki zawartości glutationu,

  • regulacja ciśnienia krwi dzięki zawartości potasu.

Jednak pamiętajmy, że nie jest to lekarstwo i nie powinno zastępować leczenia. Zaleca się stosować preparaty z czarnej rzepy po konsultacji z lekarzem.

Czarna rzepa – zastosowanie

W bulwach rzepy znajduje się bogactwo składników odżywczych, mnóstwo witamin oraz sole mineralne, które znajdują zastosowanie wspierając chociażby pracę układu pokarmowego, w leczeniu zaparć, w kamicy moczowej oraz do przemywania skóry i na skórę głowy.

Czarna rzepa na trawienie

Suplementy diety z czarną rzepą są dobre na trawienie ze względu na zawartość błonnika. Błonnik pokarmowy pomaga regulować trawienie, poprawiając perystaltykę jelit i usuwając resztki jedzenia. Błonnik może pomóc w utrzymaniu prawidłowej masy ciała poprzez uczucie sytości i zwiększenie ilości kalorii spalanych podczas procesu trawienia. Czarna rzepa jest bogata w inulinę, która pomaga regulować poziom cukru we krwi i zwiększa ilość dobrych bakterii jelitowych.

Co ciekawe, z wyciągu czarnej rzepy produkuje się też znany i ceniony lek raphacholin (od łacińskiej nazwy rzodkwi – raphanus).

Czarna rzepa na wątrobę

Czarna rzepa może być korzystna dla wątroby ze względu na zawartość substancji o działaniu detoksykującym, takich jak glutation. Glutation jest silnym przeciwutleniaczem, który pomaga chronić wątrobę przed uszkodzeniem i pomaga w usuwaniu toksyn z organizmu. Czarna rzepa jest również bogata w witaminę C, która pomaga w produkcji kolagenu i poprawia zdrowie tkanek, w tym wątroby.

Czarna rzepa na reumatyzm

Reumatyzm jest chorobą złożoną i składa się z wielu różnych typów. Jeśli chodzi o czarną rzepę, istnieją prace badawcze, które sugerują, że czarna rzepa może mieć korzystny wpływ na zdrowie stawów i kości. A to dzięki bardzo silnym właściwościom przeciwzapalnym. Oprócz spożywania rzepy można ją stosować do nacierań obolałych miejsc (najlepiej użyć jej pod postacią świeżego soku).

Czarna rzepa na włosy, skórę i paznokcie

Osoby, których włosy niezdrowo wyglądają, powinny pomyśleć o spożywaniu rzepy. Cenne związki zawarte w czarnej rzepie (przede wszystkim glikozydy gorczyczne bogate w związki siarki) pozwalają poprawić ich stan, a także zwalczyć łupież oraz polepszyć kondycję skóry i paznokci.

Czarna rzepa na infekcje i przeziębienia

Czarna rzepa jest bogata w witaminę C, która jest znana z właściwości przeciwutleniających i wspomagających układ odpornościowy. Witamina C wspomaga produkcję białych krwinek, które walczą z infekcjami, a także pomaga w produkcji kolagenu, co jest ważne dla zdrowia skóry, naczyń krwionośnych i tkanek. Czarna rzepa jest również bogata w witaminę A. Jest ona ważna dla zdrowia skóry i błon śluzowych, które stanowią pierwszą linię obrony przed infekcjami.

Czarna rzepa jako ochrona przed rakiem

Część badań naukowych wykazuje, że czarna rzepa wpływa na komórki i chroni je przed uszkodzeniami DNA, ale potrzebne są jeszcze dodatkowe testy potwierdzające działanie antyrakowe.

Czarna rzepa jako regulator poziomu cholesterolu

Zastosowanie czarna rzepa ma także na cholesterol. Zawiera błonnik oraz inuliny – rodzaj prebiotyku, który może korzystnie wpływać na poziom cholesterolu. Dodatkowo czarna rzepa zawiera flawonoidy, które mogą mieć właściwości przeciwutleniające.

Czarna rzepa jako środek przeciwbólowy i przeciwzapalny

Czarna rzepa jest uważana za skuteczny środek przeciwbólowy i przeciwzapalny ze względu na zawartość flawonoidów. W badaniach naukowych potwierdzono, że czarna rzepa jest skuteczna w zmniejszaniu bólu i stanu zapalnego w przypadku chorób takich jak choroba zwyrodnieniowa stawów i reumatoidalne zapalenie stawów.

Czarna rzepa polecana jest w nerwobólach

Niektóre badania wskazują, że czarna rzepa może pomóc w leczeniu bólu pochodzenia neuropatycznego.

Czarna rzepa na włosy

Czarna rzepa jest uważana za skuteczny środek do pielęgnacji włosów, ze względu na zawartość składników odżywczych, takich jak witamina B6, magnez, miedź, żelazo i krzem. Witamina B6 pomaga w produkcji keratyny, która jest głównym składnikiem włosów i paznokci. Magnez i miedź pomagają w produkcji melaniny, co z kolei jest odpowiedzialne za kolor włosów. Żelazo jest niezbędne do produkcji czerwonych krwinek, które dostarczają tlen do mieszków włosowych. Krzem jest ważny dla elastyczności włosów i zapobiega ich wypadaniu. Czarna rzepa jest również bogata w kwas foliowy, kluczowy dla zdrowego wzrostu włosów. Wiele osób stosuje olej z czarnej rzepy, jako odżywkę lub maseczkę do włosów, która ma pomóc w odbudowie i ich nawilżeniu.

czarna rzepa

Jak działa czarna rzepa i na co może pomóc?

Podsumujmy, dlaczego nie warto rozstawać się z czarną rzodkwią:

  • działa żółciopędnie (wspiera leczenie schorzeń woreczka żółciowego)

  • odkaża przewód pokarmowy (działa przeciwbakteryjnie w przewodzie pokarmowym)

  • działa odkażająco i reguluje produkcję sebum przez gruczoły łojowe w skórze (to też częsty składnik szamponów przeciwłupieżowych)

  • pobudza krążenie krwi

  • bogactwo witamin w rzepie pomaga na infekcje, a także w bólach reumatycznych i nerwobólach

  • czarna rzepa wspiera zdrowe funkcjonowanie organizmu, o czym wiedział już każdy budowniczy piramid

Jak stosować czarną rzepę – dawkowanie

Wszystko zależy od powodu, dla którego stosujemy rzepę. Jeśli chodzi o zdrowie serca, zaleca się spożywanie od 25 do 50 gramów czarnej rzepy dziennie w postaci suplementów lub jedzenia.

Jeśli chodzi o pielęgnację włosów, należy stosować odpowiednią ilość oleju z czarnej rzepy na włosy i skórę głowy. Należy go delikatnie wmasować i pozostawić na co najmniej 30 minut przed myciem.

W chorobach stawów zaleca się spożywanie od 2 do 4 łyżek oleju z czarnej rzepy dziennie lub stosowanie maści z czarną rzepą bezpośrednio na dotknięte obszary.

Jak jeść czarną rzepę?

Z powodu licznych walorów odżywczych i smakowych rzepę można jeść na surowo, a także w postaci soku, nalewki lub suplementów diety.

Jak przyrządzić nalewkę i sok z czarnej rzepy?

Sok z czarnej rzepy

Aby przygotować sok z czarnej rzepy, potrzebujesz:

  • 1 kg czarnej rzepy

  • 2 litry wody

  • 1-2 szklanki cukru (do smaku, bo rzepy są gorzkie)

  1. Umyj dokładnie rzepę i usuń wszystkie zanieczyszczenia.

  2. Pokrój rzepę na małe kawałki.

  3. Włóż rzepę do garnka z 2 litrami wody i gotuj na średnim ogniu przez około 30 minut.

  4. Przecedź przez gęste sito lub gazę, aby pozbyć się fusów.

  5. Dodaj cukier do smaku i mieszaj, aż się rozpuści.

  6. Gotowy sok można przechowywać w lodówce przez około tydzień.

Świeży sok z rzepy (2-3 łyżki, 2-3 razy dziennie) – m.in. odkaża skórę, rozjaśnia cerę, a także hamuje wydzielanie sebum. Działa antygrzybiczo i antybakteryjnie.

Nalewka z czarnej rzepy

Zrobienie nalewki to dobry sposób na suplementację czarnej rzepy. By ją przygotować, ścieramy rzepę na tarce i zalewamy miąższ alkoholem (40-70%) w proporcji 1:5. Po 2 tygodniach filtrujemy i przelewamy do butelek. Możemy wykorzystywać nalewkę do wcierek na włosy i do przemywania skóry. Można ją także spożywać w niewielkich dawkach (10 ml 2-3 razy dziennie).

Czarna rzepa – przeciwwskazania

Przeciwwskazaniem do jej spożywania są m.in. wrzody żołądka, uporczywe biegunki, zgaga, dna moczanowa, a także uczulenie na to warzywo.

Czarna rzepa – skutki uboczne i działania niepożądane

  • Biegunka i wzdęcia: Czarna rzepa jest bogata w błonnik, co może powodować problemy z trawieniem u niektórych osób.

  • Zabarwienie skóry: Spożycie czarnej rzepy może prowadzić do zabarwienia skóry, płytki paznokcia, a nawet języka.

  • Bóle głowy i zawroty głowy: Czarna rzepa zawiera substancje chemiczne, takie jak histamina, które mogą powodować bóle głowy u niektórych osób.

czarna rzepa

Czarna rzepa – podstawowe efekty stosowania

  1. Poprawa zdrowia serca.

  2. Obniżenie ciśnienia krwi.

  3. Poprawa wydolności fizycznej.

  4. Wzmocnienie układu odpornościowego.

  5. Poprawa trawienia.

Dlaczego warto stosować czarną rzepę?

Czarna rzepa jest bogatym źródłem wielu składników odżywczych, które mogą mieć korzystny wpływ na zdrowie serca, na trawienie, skórę i włosy oraz odporność. Jednak przed rozpoczęciem jej stosowania zaleca się skonsultowanie z lekarzem.

Gdzie kupić czarną rzepę?

Można ją dostać na większości bazarów i targów owocowo-warzywnych, także w supermarketach.

Przepisy z czarnej rzepy

Surówka z czarnej rzepy i selera

Umytą rzepę i seler obieramy, po czym ścieramy na tarce. Dodajemy jogurt naturalny, doprawiamy solą i pieprzem.

Ser twarogowy z rzepą

Startą rzepę mieszamy z serkiem twarogowym, dodajemy łyżeczkę śmietany lub jogurtu, natkę pietruszki. Doprawiamy solą i pieprzem.

Krem z czarnej rzepy

Do garnka wlewamy olej, po rozgrzaniu wrzucamy pokrojoną w kostkę cebulę i por. Po zeszkleniu dodajemy pokrojoną czarną rzepę, pietruszkę i ziemniaki. Całość dusimy pod przykryciem przez około 10 minut. Dolewamy wody lub bulionu, by przykryć warzywa i gotujemy do miękkości. Na koniec miksujemy całość i doprawiamy ulubionymi przyprawami.

KATEGORIE

ZIOŁA

ZIOŁA

WITAMINY I MINERAŁY

WITAMINY I MINERAŁY

SUPLEMENTACJA

SUPLEMENTACJA

Zielares

Zielares

Zielares to portal o zdrowiu, urodzie, suplementach diety i aktywności fizycznej. Nasz Zespół Redakcyjny publikuje merytoryczne artykuły zgodne z wynikami nowych badań naukowych. W trosce o zdrowie naszych Czytelników stawiamy na rzetelne, pogłębione podejście do zdrowia i suplementacji. Piszemy w jasny i klarowny sposób, by dotrzeć do jak największej liczby osób zainteresowanych zdrowym trybem życia.

Czytaj także

Polecane dla Ciebie

Lizyna należy do aminokwasów egzogennych, więc trzeba ją dostarczać z zewnątrz, ważne, by utrzymać ją na odpowiednim poziomie - daje pozytywne efekty, a niedobory mogą stanowić zagrożenie.
Grzyby shiitake to azjatycki patent na długowieczność, witalność i wysoką odporność. Oprócz właściwości zdrowotnych mają walory kulinarne. Są też sojusznikiem szczupłej sylwetki.
Triphala to preparat wykorzystywany w medycynie ajurwedyjskiej od wieków. Sprawdź, jakie ma właściwości i jak może wspomóc funkcjonowanie organizmu.
Chcesz wspomóc pracę nerek, zapobiegającym tym samym wielu poważnym schorzeniom? A może zależy ci na zmniejszeniu objawów niektórych chorób? Sprawdź, jak działają zioła na nerki.
Poznaj niezwykłe właściwości witaminy B12, która jest niezbędna do prawidłowego funkcjonowania układu nerwowego u osób starszych, ale także dla płodu - w przypadku zajścia w ciążę.