Krzem

Krzem – Właściwości, działanie, zastosowanie, źródła w produktach oraz przyczyny i skutki niedoboru

Krzem jest niezbędny do prawidłowego funkcjonowania organizmu. To pierwiastek życia, który obowiązkowo i w odpowiednich ilościach powinien znaleźć się w diecie każdego dbającego o zdrowie człowieka. Niedobór krzemu w organizmie może mieć bardzo poważne konsekwencje – z deformacją kości i stawów włącznie. Poznaj właściwości tego pierwiastka i dowiedz się, w jakich produktach spożywczych znajduje się go najwięcej.

Krzem to pierwiastek śladowy – w niewielkich ilościach występuje we wszystkich tkankach organizmu ludzkiego. Jest to półmetal, który oznacza się w układzie okresowym pierwiastków symbolem SI – jest to skóry od jego łacińskiej nazwy „silicium”.

Jako pierwszy w XVIII wieku opisał krzem francuski chemik Antoine Lavoisier. Jednak dopiero w XIX wieku szwedzkiemu mineralogowi Jönsowi Jacobowi Berzeliusowi udało się wyodrębnić go z krzemionki.

Krzem to zaraz po tlenie drugi pierwiastek, który najczęściej występuje w przyrodzie. Znajduje się on w piasku, jego źródłem jest skrzyp polny oraz produkty pochodzenia roślinnego bogate w celulozę, a także pędy roślin motylkowatych. Ponadto związki krzemu wchodzą w skład wód termalnych i źródlanych.

Mimo że najczęściej zwraca się uwagę na biologiczne znaczenie krzemu dla człowieka, to ma on szerokie i ważne zastosowanie również w przemyśle. Wykorzystuje się go do produkcji do stali stopowych – zwiększa on ich odporność na korozję. Powstają z niego także soczewki przeznaczone do rozpraszania promieniowania podczerwonego. Oprócz tego stanowi on popularny surowiec w przemyśle elektronicznym.

Krzem

Jaka jest rola krzemu w organizmie?

Pierwiastek ten w ludzkim organizmie występuje w największych ilościach w we włosach i paznokciach. Ponadto krzem znajduje się w nerkach, wątrobie, śledzionie, płucach i we wszystkich kościach.

Jego znaczenie dla ludzkiego organizmu jest ogromne:

  • krzem bierze udział w różnicowaniu komórek kościotwórczych oraz w syntezie kwasu hialuronowego;

  • pierwiastek ten wspomaga utrzymanie prawidłowego poziomu cholesterolu;

  • krzem jest niezbędny do tworzenia się tkanki łącznej, która znajduje się w naczyniach krwionośnych, a w tym w aorcie;

  • ten półmetal bierze udział w reakcjach spajających włókna kolagenu i elastyny – dlatego wspomaga on utrzymanie ciągłości, wytrzymałość oraz odporność na uszkodzenia tkanki łącznej;

  • krzem hamuje wchłanianie aluminium – pierwiastka szkodliwego dla ludzkiego zdrowia.

Krzem – właściwości zdrowotne

Krzem jest niezwykle istotnym pierwiastkiem dla ludzkiego organizmu, gdyż nie tylko zapewnia jego prawidłowe funkcjonowanie, ale także pomaga zapobiegać problemom ze zdrowiem. Pierwiastek ten:

  • ma właściwości detoksykujące;

  • wspomaga walkę z infekcjami – pomaga walczyć z bakteriami, grzybami, wirusami – dlatego jego suplementacja bywa zalecana osobom, które skarżą się na nawracające infekcje;

  • wspiera funkcjonowanie układu kostnego – jest on jednym z głównych składników tkanki łącznej. Kiedy wraz z wiekiem jego ilość spada, kości i stawy są bardziej narażone na choroby oraz uszkodzenie. W związku z tym osobom ok. 40 roku życia zaleca się zwiększenie spożycia tego pierwiastka;

  • pomaga zachować w dobrym stanie naczynia krwionośne – krzem jest jednym z pierwiastków, które biorą udział w syntezie kolagenu, elastyny, kwasu hialuronowego – związków, która są odpowiedzialne między innymi za elastyczność naczyń krwionośnych;

  • wspomaga odporność organizmu i zachodzenie procesów regeneracji komórek.

Oprócz tego krzem ma duże znaczenie dla urody i kondycji organizmu. Wspomaga on spowalnianie zachodzenia procesów starzenia. Ponadto pomaga zachować piękne włosy i mocne paznokcie.

Krzem – zastosowanie

Wykorzystuje się go do produkcji suplementów diety w postaci tabletek, kapsułek, a nawet płynów. Produkty te mają wspomagać stan włosów i paznokci, urodę. Ponadto, aby suplementy mogły jeszcze lepiej wspomóc funkcjonowanie organizmu, to oprócz krzemu znajdują się w nich:

  • bor – takie preparaty mają wspomagać zachowanie w dobrym zdrowiu kości i stawów. Dzieje się tak, gdyż bor i krzem wspierają proces przyswajania wapnia;

  • metionina – wraz z krzemem znajduje się ona w produktach, które mają pomóc ograniczyć wypadanie włosów;

  • jod – suplementy diety z krzemem, borem i jodem pomagają w zachowaniu w dobrym stanie skóry, włosów i paznokci

Krzem

Jak działa krzem i na co pomaga?

Krzem ma wszechstronny wpływ na ludzkie zdrowie. Pomaga poprawić wygląd włosów, skóry i paznokci, zwalczać stany zapalne. Wspomaga odporność organizmu, elastyczność tętnic i żył, detoksykację.

Krzem na toksyny

Krzem wspomaga usuwanie toksyn z organizmu. Dzięki jego suplementacji można wesprzeć szybsze pozbywanie się złogów szkodliwych substancji zalegających w tkankach i narządach. Jest to również związane z faktem, że pomaga on usprawnić wydalnicze funkcje nerek.

Krzem na zdrowe kości

Pierwiastek ten uczestniczy w procesach metabolicznych tkanki łącznej i tkanki kostnej. Może one też wspierać profilaktykę osteoporozy. Zbyt mała ilości krzemu w diecie może zaburzyć proces tworzenia się chrząstki stawowej. Tym samym zwiększa się ryzyko zwichnięć stawów i złamań kości.

Krzem dla układu krwionośnego

Ma on duże znaczenie nie tylko dla elastyczności naczyń krwionośnych. Pomaga ona także zapobiegać odkładaniu się w ich wnętrzu blaszki miażdżycowej. W związku z tym suplementując go, można wspomóc profilaktykę miażdżycy.

Krzem na włosy i paznokcie

O tym, że w organizmie znajduje zbyt mało krzemu, zwykle w pierwszej kolejności świadczą cienkie, słabe paznokcie oraz łamliwość włosów. Pierwiastek ten wspiera też cebulki włosowe i pomaga zapobiegać ich wypadaniu.

Jak uzupełnić krzem w organizmie – dawkowanie

Kobieta, która stosuje zbilansowaną, zdrową, dietę dostarcza organizmowi ok. 25 mg krzemu dziennie. Analogicznie mężczyzna spożywa go wtedy ok. 28 mg. Mimo tego bywa, że jadłospis nie jest w stanie zaspokoić zapotrzebowania na ten pierwiastek. Wtedy należy sięgnąć po suplementy diety.

By dostarczyć organizmowi prawidłową ilość krzemu, produkty te trzeba spożywać zgodnie z instrukcją umieszczoną na opakowaniu. Potrzeba suplementacji tego pierwiastka pojawia się zwykle wraz z wiekiem. Dzieje się tak, gdyż w pierwszych etapach życia jego ilość w organizmie oscyluje w granicach ok. 7 g. Po ukończeniu 80 lat jego poziom spada do 1 g.

Zadbanie o prawidłową ilość krzemu w organizmie jest bardzo ważne ze względu na zachowanie na długo dobrego zdrowia. Problemy z układem krwionośnym, kostnym to tylko niektóre przykłady skutków jego niedoboru.

Gdzie naturalnie występuje krzem?

Najwięcej krzemu znajduje się w:

  • zielu skrzypu polnego, rdestu ptasiego, w pokrzywue zwyczajnej, w kłączach perzu właściwego – rośliny te są one popularnymi składnikami herbatek ziołowych;

  • czosnku, szczypiorze, białej cebuli, kapuście, pasternaku, burakach cukrowych, marchwi, fasoli, rzodkiewce;

  • otrębach ryżowych, pszennych i owsianych;

  • wodach mineralnych;

  • mleczku pszczelim;

  • nieprzefiltrowanym piwie;

  • zbożach, w łuskach zbóż, w produktach zbożowych, w kaszach;

  • skórkach owoców.

Natomiast do produktów, które są ubogie w krzem, zalicza się produkty mleczne (sery, jogurty) oraz mięso.

Jaki krzem jest najlepiej przyswajalny?

To nie zawartość krzemu w danym suplemencie decyduje o tym, że będzie on wspomagał organizm. Przyswajalność tego pierwiastka zależy od jego rodzaju. Do produkcji suplementów diety najczęściej jest wykorzystywany kwas ortokrzemowy. Jest to inaczej krzem organiczny – stabilna forma tego półmetalu.

Co "wypłukuje" krzem z organizmu?

Ilość krzemu w organizmie zmienia się nie tylko wraz z upływem lat. Zbyt duże spożycie magnezu może spowodować, że poziom tego półmetalu będzie poniżej normy. Ponadto uważa się, że za „wypłukiwanie” krzemu z organizmu jest odpowiedzialna również woda chlorowana oraz bakterie, pasożyt, które „pożerają” ten pierwiastek.

Krzem

Jakie są przyczyny i objawy niedoboru krzemu?

Jako najczęstsze przyczyny niedoboru krzemu wymienia się ubogą, mało zróżnicowaną dietę, stały, intensywny wysiłek fizyczny, okres dynamicznego wzrostu i niewielkie spożycie wody mineralnej.

Skutki takiego stanu rzeczy mogą być poważne. Jego nieprawidłowy poziom w organizmie objawia się łamliwymi paznokciami, włosami, obniżoną odpornością, chorobami kości czy przesuszona skórą.

Jakie są skutki niedoboru krzemu?

Niedobór krzemu zwiększa ryzyko choroby niedokrwiennej serca, co jest związane z obniżoną elastycznością naczyń krwionośnych. Ponadto zbyt mała podaż tego pierwiastka może wiązać się z większą podatnością na infekcje. Brak dostatecznej ilości krzemu w organizmie może pośrednio doprowadzić do osteoporozy oraz do miażdżycy.

Oprócz tego niedobór tego pierwiastka może skutkować chorobami oczu, paznokci, kamieniami w wątrobie i nerkach, stanami zapalnymi skóry oraz dysbakteriozą.

Krzem – przeciwwskazania

Krzem znajduje się w organizmie każdego człowieka, dlatego suplementy z tym pierwiastkiem w składzie są uważane za bezpieczne. Szczególną czujność powinny jednak zachować kobiety w ciąży i skonsultować ich spożywanie ze swoim lekarzem prowadzącym.

Skutki uboczne suplementacji krzemem

Do tej pory nie odnotowano skutków ubocznych suplementacji krzemu. Nie warto jednak spożywać ich w większej ilości, niż jest to opisane przez ich producentów. Nie wpłynie to na szybszą poprawę kondycji włosów czy paznokci. Może jednak spowodować przejściowy częstomocz, gdyż pierwiastek ten jest wydalany z organizmu wraz z moczem.

Jak suplementować krzem: sam a może z borem lub jodem?

Na rynku dostępne są zarówno produkty, w których skład wchodzi sam krzem organiczny, jak i takie, gdzie temu pierwiastkowi towarzyszą bor i jod. Te drugie mogą wszechstronniej wspierać funkcjonowanie organizmu. Dzieje się tak, gdyż jod wspomaga prawidłowe działanie układu hormonalnego, natomiast bor wspiera metabolizm witamin i minerałów.

Zdrowy tryb życia, zbilansowana dieta powinny wystarczyć, aby w organizmie człowieka znajdowała się prawidłowa ilość krzemu. Jednak jeśli dojdzie do jego niedoboru, konieczna będzie jego suplementacja. W przeciwnym razie mogą pojawić się poważne problemy ze zdrowiem.

KATEGORIE

ZIOŁA

ZIOŁA

WITAMINY I MINERAŁY

WITAMINY I MINERAŁY

SUPLEMENTACJA

SUPLEMENTACJA

Zielares

Zielares

Zielares to portal o zdrowiu, urodzie, suplementach diety i aktywności fizycznej. Nasz Zespół Redakcyjny publikuje merytoryczne artykuły zgodne z wynikami nowych badań naukowych. W trosce o zdrowie naszych Czytelników stawiamy na rzetelne, pogłębione podejście do zdrowia i suplementacji. Piszemy w jasny i klarowny sposób, by dotrzeć do jak największej liczby osób zainteresowanych zdrowym trybem życia.

Czytaj także

Polecane dla Ciebie

Jeśli rozglądasz się za silnymi antyoksydantami zapewniającymi długą młodość, wysoką witalność i kompleksową ochronę przed patogenami, astaksantyna powinna zwrócić twoją uwagę!
Żyworódka pierzasta to popularna roślina doniczkowa, a mało kto wie, jak wiele dobroczynnych właściwości leczniczych w sobie skrywa.
Szafran poza kuchnią: jakie właściwości zdrowotne może Ci zaoferować? Sprawdź jak kuracja szafranem poprawia nastrój! Poznaj najlepsze przepisy.
Melatonina to naturalny hormon snu, ale w razie zaburzeń jej wydzielania można skorzystać z syntetycznych odpowiedników, które przywrócą równowagę
Szałwia lekarska to roślina lecznicza o wszechstronnym działaniu, a docenią ją praktycznie wszyscy, tak jest uniwersalna